Amsterdam

Happy Amsterdam!



New York Times: 'Amsterdam Noord is hip'

En als de NY Times het zegt, dan is het zo. :)

Overgenomen uit Het Parool van 13 november 2012

13 november 2012 - De lezers van Het Parool wisten het al een tijdje, maar als The New York Times het zegt dan is het écht: Noord is hip, hipper, hipst. De krant schreef een artikel over Noord, waarin het stadsdeel wordt geprezen als dé plek waar je moet zijn wanneer je in Amsterdam bent. 'De gratis pont naar Noord zit vol met creatieve ontwerpers, restaurantfanaten en filmliefhebbers,' schreef de krant op 2 november.

New York Zo bezien, heeft New York qua ligging ook wel iets weg van Amsterdam Noord.

Terwijl de New Yorkers nog kampten met de naweeën van orkaan Sandy, konden ze in hun periodiek lezen hoe Noord tot het nieuwe creatieve centrum van Amsterdam werd uitgeroepen. 'Tien jaar geleden gold Noord nog als gebied waar de bewoners elkaar halfnaakt achternazaten met stokken.' Maar de tijden zijn veranderd, zegt The New York Times. 'Nu kunnen ondernemers met gedurfde plannen hier de ruimte vinden om hun bedrijven op te starten.'

De krant noemt een aantal pioniers die zich in het eerste decennium van deze eeuw vestigden in dit rauwe gebied: restaurant Noorderlicht en natuurlijk Hotel de Goudfazant krijgen de credits. En ook de komst van MTV Benelux, dat in 2007 Noord koos als hoofdkwartier wordt in het artikel genoemd. Edén van de ondernemers is laaiend enthousiast over de atmosfeer, die hij omschrijft als 'Blade Runner-esque'. 'Als ik uit het raam van mijn studio kijk, zie ik autowrakken en konijnen.'

Stadsdeelvoorzitter Rob Post is blij met de lovende woorden in de krant. 'Het is een bevestiging dat we hier goed bezig zijn met het ontwikkelen van de noordelijke IJ-oevers. Er wordt veel over ons geschreven in de internationale media, we staan regelmatig in kranten van over de hele wereld en zijn nu ook opgenomen in de reisgidsen van Lonely Planet. Mooi'

Lees het bewuste artikel ("From Blue Collar to Red Hot in Amsterdam") in The New York Times van 2 november 2012 hier online.


Drilpudding Amsterdam

Bouwen op een oud veenmoeras

Door: Gemma Venhuizen

16 januari 2011 - Een tent heeft haringen nodig om niet weg te waaien, een schip gaat voor anker om niet weg te drijven. En een huis? Dat staat uit zichzelf al muurvast, zou je denken. Maar een goede fundering is onmisbaar om te voorkomen dat huizen in de bodem wegzakken, zeker in een voormalig veenmoeras als Amsterdam.

Vroeger was het een populair kinderliedje op basisscholen:

’Amsterdam, die grote stad?
Die is gebouwd op palen.
Als die stad eens ommeviel
Wie zou dat betalen?’

Op het eerste gezicht lijkt het klinkklare onzin; wie in Amsterdam door het centrum loopt, ziet geen paalwoningen boven zich uittorenen. De grachtenpanden, De Bijenkorf, het Paleis op de Dam: ze staan allemaal stevig op de grond. En toch slaat het liedje de spijker op zijn kop, want zonder palen had heel Amsterdam niet kunnen bestaan. De palen bevinden zich alleen niet boven, maar onder de grond. In de bovenste twintig meter van de Amsterdamse bodem verrijst een compleet oerwoud van houten en betonnen heipalen.

Paleis op de Dam

Paleis op de Dam Onder het Paleis op de Dam (gebouwd in 1648 als stadhuis) zitten maar liefst 13659 houten heipalen. Elke Amsterdamse aannemer kent dit getal uit zijn hoofd. Een ezels­brug­getje? De dagen van het jaar met een 1 ervoor en een 9 erachter. (Afbeelding: © P.H. Louw, Wikimedia Commons)

Van omvallen zal niet direct sprake zijn, maar van verzakken des te meer. De ondergrond van Amsterdam is namelijk opvallend slap: op de plek van de hoofdstad lag vroeger een veenmoeras, met als gevolg dat de bodem nu grotendeels bestaat uit organische prut met plantenwortels erin. Wanneer er water uit dat veenpakket wegsijpelt, klinkt de grond in met als gevolg dat bovenliggende gebouwen gaan verzakken. Gekkenwerk, om op zo’n drilpudding een complete stad te bouwen, vinden geologen tegenwoordig. Maar ja, de stad staat er en dat is te danken aan twee zandlagen die onder het veen liggen.

De diepste zandlaag is ontstaan in de op één na laatste ijstijd, het Saale (ca. 240.000 – 130.000 jaar geleden) en ligt nu op zo’n 20 meter onder het oppervlak. Na het Saale werd de zandlaag afgedekt door klei. In de laatste ijstijd, het Weichsel (ca. 110.000 – 10.000 jaar geleden) kwam daar eerst weer een zandlaag bovenop, gevolgd door een dik pakket veen. En daarbovenop werd, toen het warmer werd, een kleilaag afgezet.

Het zijn de zandlagen waar aannemers hun heipalen in verankeren. De diepste zandlaag is het betrouwbaarst en dus slaat men al gauw palen van zo’n 20 meter de Amsterdamse bodem in. Dat gebeurt volgens de ouderwetse heimethode: een stalen heiblok van zo’n 1500 kilo wordt door een lier vliegensvlug op en neer getild binnen een stalen buis; bij elke klap wordt de onderliggende paal iets verder de grond in geramd. Het heiblok fungeert in feite als een automatisch aangedreven hamer.

Bomen op palen

In het Amsterdamse Vondelpark is de afgelopen jaren een bijzondere fundering toegepast: daar werden geen huizen maar bomen op houten palen gezet. Paardenkastanjes, zomereiken, platanen: allemaal soorten die normaal gesproken een levensduur van enkele eeuwen hebben, maar in het Vondelpark nooit oud werden. De bomen zakten namelijk weg onder hun eigen gewicht, waardoor ze met hun wortels onder het grondwaterpeil kwamen en daar kunnen ze niet tegen. Daarom worden nieuw aangeplante bomen nu op een houten vlonder van 4 bij 4 meter gezet en dat vlonder rust op een fundering van 9 houten palen. Op het vlonder komt ophoogzand en humeuze grond. De boomwortels van de desbetreffende soorten groeien maar tot een meter de diepte in en zullen niet tot op het vlonder reiken. Wel zullen ze zich in de breedte uitbreiden, maar dat is geen probleem; het grootste gewicht drukt op de palen, waardoor de boom niet zal verzakken.

Funderen gaat niet altijd gepaard met heien. Op plekken waar de ondergrond stevig is (dankzij draagkrachtige zandlagen aan de oppervlakte bijvoorbeeld) is alleen sprake van funderen op staal. Daar komt geen staal aan te pas: het woord komt van het Oud-Germaanse ‘stal’, wat ‘vaste plaats’ betekent. Vroeger werden er nog wel eens koeienhuiden onder gebouwen gelegd, als ondergrond. In de praktijk betekent het tegenwoordig dat muren direct (of hooguit met een paar balken ertussen) op de bodem rusten. Onderin zijn de muren in dat geval wat breder, zodat het gebouw steviger staat. In de provincie Utrecht (zand) wordt deels op staal gefundeerd; in Groningen (klei) en Den Haag (veen) wordt met heipalen gewerkt.

Naast de ondergrond zijn nog enkele factoren van belang wat het heibeleid betreft: hoge gebouwen, zoals flats, worden vaak op heipalen gezet. Ook in aardbevingsgevoelige gebieden (Roermond) wordt uit voorzorg geheid.

Bouwen op permafrost

Waar we in Nederland met het probleem van inklinkend veen zitten, hebben ze in poolgebieden weer bouwzorgen van een hele andere aard. De huizen daar worden namelijk gebouwd op permafrost (jaarrond bevroren ondergrond), maar boven die permafrost zit een actieve laag die ’s winters bevriest en ’s zomers ontdooit. Zaak is om de fundering diep genoeg in de permafrostbodem te slaan, anders vinden er ernstige verzakkingen plaats. Maar dan nog is het riskant: door de warmte die via de heipalen de grond in wordt gevoerd, ontdooit de permafrost gedeeltelijk. Daarom worden vaak speciale ammoniumpijpen geinstalleerd. Wanneer de grond opwarmt, verdampt ammonium. Op die manier wordt grondwarmte afgevoerd naar de lucht en blijft de bodem koel.

Voorafgaand aan het heien vindt er altijd een zogenaamde sondering plaats. Daarbij wordt een dunne, stalen stang de bodem ingeduwd om te kijken hoeveel weerstand de bodem geeft. Een bodemlaag met veel weerstand heeft een grote draagkracht en vormt daarom een goede funderingslaag. Een heipaal moet namelijk duizenden kilo’s kunnen houden. Met een speciaal apparaat testen aannemers de palen tegenwoordig zelfs met krachten die gelijk staan aan 1600 ton (gelijk aan zo’n 1600 auto’s).

Vroeger bestonden alle heipalen uit hout. Nadeel is dat houten palen ten prooi kunnen vallen aan bacterien (zogenaamde palenpest) en gaan rotten als ze met zuurstof in contact komen. Dat laatste gebeurt wanneer het grondwaterpeil daalt (bijvoorbeeld door droogte) en de palen droog komen te staan. Als er vandaag de dag nog houten palen gebruikt worden, dan gaat het vaak om vurenhout, afkomstig van sparren. Dat is erg stevig en heeft nauwelijks last van bacterien. Het voordeel van hout boven beton is dat de houten palen als CO2-opslag kunnen dienen: in de grond, onder het waterpeil, rotten ze niet en komt er geen CO2 vrij.

Meestal bestaan heipalen tegenwoordig uit stalen buizen, die van tevoren of ter plekke worden gevuld met een mengsel van wapening en beton. Als smeermiddel, om de palen gemakkelijker de grond in te krijgen, wordt grout gebruikt: waterig cement. Soms worden er ook dunne horizontale buizen in de grond gelegd waardoor extra grout kan worden ingespoten als de bodem dreigt te verzakken. ‘Een soort microchirurgie’, omschrijft Ad Tissink het in zijn boek De fundamenten van de stad. ‘Elk rimpeltje dat in de bodem dreigt te ontstaan wordt direct gevuld met de botox van de funderingstechnologie.’ Hopelijk helpt die verjongingskuur om Amsterdam nog een hele poos op zijn plek te laten staan…

Bronnen:
* Tissink, A. De fundamenten van de stad. ISBN 978 90 5937 260 3, € 17,50. Uitgeverij Bas Lubberhuizen.
* Bosatlas van Ondergronds Nederland. ISBN 9789001122454, € 24,95. Noordhoff Uitgevers B.V.

Overgenomen van Kennislink (16 januari 2011)

Fotoboek: "De Jongens van Tuindorp"

14 december 2010 - Zojuist verschenen: een fraai fotoboek getiteld "De Jongens van Tuindorp". Het boek bestaat uit portretten van Tuindorp en z'n (mannelijke) bewoners. Het boek is online in te zien via de website van fotograaf Leon Hendrickx. Foto's van Hendrickx en teksten van Marte Kaan.


De Vooroordelenkaart van Amsterdam

12 oktober 2010 - De Amsterdamse grafisch ontwerper Yuri Westplat (alias Mr. Wireframe) bracht op een grappige manier de Vooroordelen van Amsterdam in kaart...
De Vooroordelenkaart van Amsterdam

Bovenstaande kaart redeneert vanuit de grachtengordel. Hoe zou een versie als gedacht vanuit Noord eruitzien? Heet de grachtengordel ('Hemel op Aarde') dan 'Partycentrum Nederland'?


Impressie Centraal Station

26 oktober 2009 - Het Centraal Station zoals het moet worden...


Zon op je dak 2009: subsidie voor duurzame energie

6 augustus 2009 - De gemeente Amsterdam stimuleert duurzaam energieverbruik om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen. Via de campagne Zon op je dak kunnen particuliere woningeigenaren vanaf 14 september met subsidie duurzame (en geldbesparende) energietechnieken aanschaffen. Zo is er subsidie beschikbaar voor o.a. zonnepanelen en zonneboilers. De campagne loopt van 14 september tot 30 november 2009.
Op de website www.klimaat.amsterdam.nl/zonopjedak staat gedetailleerde informatie. Via diezelfde site is ook direct subsidie aan te vragen.

Trouwens, de redactie ontdekte al eens hier een prachtig pienter ontwerp voor een 'zelfvoorzienende' straatlantaarn. We zien ze al staan op het IJplein...


Verbeterdebuurt.nl

6 augustus 2009 - Sinds dit voorjaar is de website Verbeterdebuurt.nl online. Buurtbewoners kunnen op de website hun ideeen en problemen plaatsen over hun buurt, waarna de melding naar de gemeente wordt doorgestuurd. Het is dan aan de gemeente om in actie te komen.

Op de overzichtelijke website kan gemakkelijk de buurt gevonden worden waar de melding moet worden geplaatst. Zo helpt de burger zelf zijn of haar buurt te verbeteren. Het initiatief is bedoeld om de drempel voor burgerparticipatie te verlagen en de motivatie ervoor te verhogen.

Hoewel geen garantie kan worden gegeven dat de verantwoordelijke gemeente actie zal ondernemen, kan een idee of probleem worden gesteund door te stemmen zodat duidelijk wordt voor welke problemen en ideeen draagvlak bestaat.


Elektrische taxi start in Amsterdam-Noord

14 april 2009 - Sinds kort rijdt in Amsterdam-Noord de eerste elektrische taxi. De Eco2Go 'Clean Cab' mag in Noord en in het centrum van Amsterdam op straat passagiers oppikken en afzetten, tegen betaling. Dit type vervoer is een alternatief voor de reguliere Amsterdamse taxi, voor de korte afstand.

Het stadsdeelbestuur is blij met dit initiatief van de Electric Car Company, die in Noord gevestigd is. Kees Diepeveen, portefeuillehouder milieu: Amsterdam wil landelijk een voortrekkersrol vervullen in het aanbieden van elektrisch vervoer en ?oplaadpunten in de hele stad. Elektrisch vervoer stoot geen fijnstof of stikstof uit, en is daarom zeer welkom."

De elektrische taxi wordt opgeladen op zijn eigen thuisbasis op het NDSM-terrein. Voor oplaadpunten en 'groene standplaatsen' in Amsterdam-Noord worden momenteel locaties gezocht.


Bestuur Stadsdeel Noord wil pontveer Motorwal - Javakade

3 feb. 2009 - Het dagelijks bestuur van stadsdeel Noord heeft B&W per brief gevraagd snel een gratis veerverbinding tussen de Javakade en de Motorkade in te stellen.

Het bestuur verwijst daarbij naar de in 2006 in het programma-akkoord gemaakte afspraken over het verbeteren van de veerverbindingen over het IJ. In november 2008 kwam de deelraad met een raadsbrede ondersteunde motie over de veerverbinding Javakade-Motorkade. In deze motie verzocht de deelraad het dagelijks bestuur de noodzaak van de nieuwe verbinding nog eens onder de aandacht van B&W te brengen.

In de brief zegt het dagelijks bestuur waarom de spoedige komst van een veer tussen de Javakade-Motorkade zo belangrijk is. Onder andere omdat het gebied rond de Motorkade een gebied in opkomst is en zich snel ontwikkelt. Maar ook wegens de groei van vervoersstromen tussen dit gebied en de zuidelijke IJ-oevers. Daarnaast heeft de veerverbinding de potentie veel autoverkeer te vervangen door fietsverkeer en krijgt via dit veer de Jan Schaeferbrug een logisch vervolg naar Noord.

Medio 2007 besloot het college van B&W het sinds 1997 actieve Javaveer om financiele redenen op te heffen.


Start wijkvernieuwing Vogelbuurt / IJplein

Woensdag 10 december ondertekenden stadsdeelvoorzitter Rob Post en de corporaties Eigen Haard, Rochdale, De Key, Stadgenoot en Ymere een overeenkomst om samen te werken aan de wijkvernieuwing van de Vogelbuurt / IJplein. Eén van de prachtwijken in Amsterdam-Noord. Hiermee onderkennen deze partijen de problemen maar ook de kansen in deze wijk. De wijkaanpak moet een bijdrage leveren aan de versterking van de leefbaarheid in de Vogelbuurt / IJplein.

In navolging op de wijken Nieuwendam-Noord, de Banne en de Van der Pekbuurt wordt ook de Vogelbuurt / IJplein aangepakt met gelden van oud-minister Vogelaar.

Het stadsdeel Amsterdam-Noord, de corporaties, bewoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties hebben samen de ambitie om de wijk in ruimtelijk, sociaal en economisch opzicht te versterken. Daarbij richten deze partijen zich op de werkgelegenheid in de buurt, een levendige woonomgeving met goede woningen die aansluit op de vraag van de bewoners en past bij de kansrijke positie in de stad Amsterdam. Gezamenlijke activiteiten om de wijk te verbeteren zijn bijvoorbeeld veilig ondernemen voor winkeliers, stagebemiddeling voor jongeren, bewoners-ondersteuning bij vragen over werk en inkomen en het schoon houden van de straat.

De ondertekening van de samenwerkingsovereenkomst is ook de start voor het verzamelen van bewonersinitiatieven. Een aanbelteam trekt op bakfietsen de Vogelbuurt / IJplein in om huis-aan-huis ideeen te verzamelen om de wijk samen met bewoners te verbeteren. In de maand januari zal het team op woensdagen in deze buurt aanbellen.

Bewoners kunnen hun ideeen indienen via een formulier en inleveren in Buurtcentrum De Meeuw op de Motorwal 300. In Ontmoetingscentrum Albatros op Albatrospad 68 of per post opsturen naar het Stadsdeel Amsterdam-Noord, postbus 37608, 1030 BB Amsterdam o.v.v. 'Idee voor Vogelbuurt/IJplein'.


Huisvuil-verzameling Stadsdeel Amsterdam-Noord

Met de huisvuilpas kunt u uw restafval, glas en papier kwijt in de ondergrondse containers. Wanneer u nog niet in het bezit bent van een huisvuilpas, dan kunt u deze elke werkdag tussen 09.00 en 16.00 uur ophalen op het Stadsdeelkantoor aan de Papaverweg 33. Breng uw legitimatiebewijs en een recente adreslegitimatie mee.
Bent u zelf niet in de gelegenheid uw pas op te halen, dan kunt u iemand hiertoe machtigen.
Machtigingsformulier aanvragen? Bel: 020 - 635 55 44 / 020 - 645 55 48.
N.B. Zet u het afval toch op de openbare weg, dan riskeert u een boete van EUR 75,- per huisvuilzak.


Bedrijvengebouw voor kleinschalige industrie: Oog op het IJ

Startende ondernemers en kleinschalige bedrijven zijn voor Amsterdam onmisbaar. In Amsterdam is een structureel tekort aan kleinschalige bedrijfs- en kantoorruimte. Daarom ontwikkelt Kleinschalig Vastgoed Amsterdam (KVA) een bedrijvencomplex aan de Johan van Hasseltweg, met veel kleinschalige bedrijfsruimte voor 'creatieve ondernemers'. Woonstichting De Key is de verhuurder van dit gebouw, 'Het oog op het IJ' genaamd. Er zijn zowel studio's als kantoorruimten voor m.n. startende en kleine bedrijven. De faciliteiten van het complex zijn uitgebreid en de servicegraad is hoog. Ga voor nadere informatie naar www.hetoogophetij.nl.


Snelle metro: de Noord/Zuidlijn

In een kwartier van Amsterdam Noord, helemaal naar de andere kant van de stad, Amsterdam Zuid: de Noord/Zuidlijn gaat het realiseren. De Noord/Zuidlijn start in Amsterdam-Noord en loopt onder het IJ door. In Amsterdam-Noord worden hiervoor twee bovengrondse stations gebouwd: station Buikslotermeerplein en station Johan van Hasseltweg. Het station Johan van Hasseltweg ligt het dichtst bij Vogeldorp en is het tweede station in de middenberm van de Nieuwe Leeuwarderweg. Er komt een ingang aan de kant van het viaduct Johan van Hasseltweg.
Met 12.500 passagiers per dag zal dit het minst drukke station zijn van de Noord/Zuidlijn. In de omgeving is er ruimte voor kantoren, scholen en horeca, die door de komst van de metrolijn goed bereikbaar zijn.
Alle stations, filmpjes, de laatste stand van zaken en meer op www.noordzuidlijn.amsterdam.nl.


Overhoeks

Overhoeks wordt een nieuwe wijk in Amsterdam Noord, gelegen aan de zonnige zijde van het IJ. De naam is vernoemd naar de markante toren aan het IJ.
Overhoeks is 27 hectare groot. Tot voor kort was dit gebied eigendom van Shell. Shell blijft 7 hectare gebruiken voor haar NTC (New Technology Centre), het overige gebied is aangekocht door de gemeente.
De ontwikkeling van Overhoeks is in volle gang. Het wordt een 'compacte stadswijk met wonen, werken, voorzieningen en recreeren'. Het nieuwe Filmmuseum komt er, de Tolhuistuin wordt heringericht en er is sprake van een langgerekt park langs de IJ-oever.
Het totale bruto vloeroppervlak wordt 437.000 m2. De verhouding van woningen tot werken/voorzieningen is 70:30. In Overhoeks komen 2200 woningen, waar zo'n 4000 mensen kunnen wonen. Hiervan is 80% marktsector en 20% sociale huur. In het verlengde van de Shell-toren verrijzen vijf woontorens van ca. 100 meter hoogte, de zogenoemde Strip.
Uitgebreide informatie en impressies op www.overhoeks.nl.



Open de website van Stadsdeel Amsterdam-Noord




"Amsterdam is the world's smallest metropolis."
- MICK JAGGER